KHUTBAH I
الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، وَبِهِ نَسْتَعِيْنُ عَلَى أُمُوْرِ الدُّنْيَا وَالدِّيْنِ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ اْلأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِيْنَ، نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى اٰلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَالتَّابِعِيْنَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلىَ يَوْمِ الدِّيْنِ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا الله وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ اْلمُبِيْن. وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَـمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ صَادِقُ الْوَعْدِ اْلأَمِيْن. أَمَّا بَعْدُ فَيَا أَيُّهَا الْحَاضِرُوْنَ. اِتَّقُوا اللهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوْتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُوْنَ. فَقَالَ اللهُ تَعَالَى: اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍࣖ
Ma’asyiral Muslimin jamaah Jumat rahimakumullah,
Para jamaah Jumat ingkang kinurmatan Allah SWT, ing wiwitan khutbah Jumat menika, sumangga kita sami nata manah lan nata niyat rawuh wonten ing majelis menika namung kagem ibadah dhateng Allah, supados iman lan takwa kita tansah mundhak.
Sampun ngantos kita gadhah niyat sanes ingkang kirang trep, saengga kita boten pikantuk keutamaan saking ibadah shalat Jumat ingkang kita lampahi.
Alhamdulillah, sapunika kita sampun mlebet ing wulan Sya’ban, inggih punika wulan ingkang kebak makna lan hikmah. Wulan Sya’ban gadhah kedudukan ingkang istimewa wonten ing kalender Islam.
Wulan menika dados penghubung antawisipun wulan Rajab lan wulan Ramadhan, kalih wulan mulya ingkang kebak ibadah lan berkah. Nalika Sya’ban rawuh, punika dados pratandha menawi setunggal wulan malih kita badhe kapanggih kaliyan wulan puasa Ramadhan.
Posisi wulan Sya’ban ingkang mapan pas sadèrèngipun Ramadhan ndadosaken wulan menika dados wekdal ingkang strategis kagem nyiyapaken diri, lahir lan batin, kagem nyongsong wulan suci Ramadhan.
Wonten ing wulan Sya’ban menika, kita saged nindakaken pembinaan jiwa, nyuceni manah, saha nata niyat, supados nalika mlebet Ramadhan, kita gadhah kesiapan iman ingkang langkung mateng.
Ma’asyiral Muslimin jamaah Jumat rahimakumullah,
Wonten ing kitab Nuzhatul Majâlis wa Muntakhabun Nafâ’is karya Al-Imam ‘Abdurraḥmān As-Syafūry, dipun terangaken bilih tembung Sya’ban (شَعْبَانَ) saged dipun mangertosi saking makna saben hurufipun.
Penjelasan menika dados isyarat wigati tumrap sipat lan semangat ingkang prayogi kita uripaken salebeting wulan Sya’ban.
Huruf sepisan inggih punika shīn (ش), ingkang ateges Asy-Syaraf (الشَّرَفُ) utawi kamulyan. Menika nedahaken bilih Sya’ban punika wulan kamulyan, wekdal ingkang trep kagem njagi kehormatan diri minangka kawula Allah.
Wonten ing wulan menika, kita dipun anjuraken ndandani akhlak, njagi lisan lan tumindak, saha ningkataken kualitas ketaatan dhateng Allah SWT, awit wonten ing wulan menika cathetan amal manungsa dipun angkat lan dipun setoraken dhateng Panjenenganipun.
Rasulullah ﷺ ngendika:
فَذَلِكَ شَهْرٌ يَغْفُلُ النَّاسُ عَنْهُ، بَيْنَ شَهْرِ رَجَبٍ وَشَهْرِ رَمَضَانَ، تُرْفَعُ فِيهِ أَعْمَالُ النَّاسِ، فَأُحِبُّ أَنْ لَا يُرْفَعَ عَمَلِي إِلَّا وَأَنَا صَائِمٌ
Artosipun: “Iku wulan sing asring dilalekake wong-wong, ana ing antarane wulan Rajab lan wulan Ramadhan. Ing wulan iku amal-amal manungsa diangkat. Aku seneng yen amalku ora diangkat kejaba aku lagi pasa.”
Huruf kaping kalih inggih punika ‘ain (ع), ingkang dipun maknai Al-Uluw (العُلُوُّ), tegesipun drajat lan kedudukan ingkang luhur lan kinurmatan.
Makna menika maringi isyarat bilih wulan Sya’ban punika momentum kagem ningkataken drajat iman lan takwa.
Ibadah ingkang dipun lampahi kanthi ikhlas, kados dene puasa sunnah, kathah shalawat dhateng Nabi Muhammad ﷺ, saha ngiyataken sesambetan kaliyan Al-Qur’an, saged dados sarana ngangkat kedudukan kawula wonten ing ngarsanipun Allah.
Menika selaras kaliyan firman Allah wonten ing Al-Qur’an surat Al-Hujurat ayat 13:
اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ
Artosipun: “Satemene wong sing paling mulya ana ngarsane Allah yaiku wong sing paling takwa. Allah iku Maha Ngerti lan Maha Teliti.”
Ma’asyiral Muslimin jamaah Jumat rahimakumullah,
Sabanjure huruf kaping tiga inggih punika ba’ (ب), ateges Al-Birru (البِرُّ) inggih punika kabecikan.
Wulan Sya’ban punika wulan kagem nglempakaken kabecikan kanthi teges ingkang jembar. Kabecikan boten namung wujud ibadah ritual, nanging ugi wujud kepedulian sosial, tulung-tinulung, nyebar manfaat, lan nuwuhaken empati saha solidaritas wonten ing masyarakat.
Mila malih ing wekdal sapunika, kathah kedadosan ingkang nglarani ati, wiwit saking bencana dumugi peperangan. Kahanan menika kedah saged nyeluk nurani kita kagem peduli dhateng sesami kanthi maringi pitulungan.
Allah SWT ngendika wonten ing surat Al-An’am ayat 160:
مَنْ جَاۤءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ عَشْرُ اَمْثَالِهَاۚ وَمَنْ جَاۤءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزٰٓى اِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ
Artosipun: “Sapa sing nindakake kabecikan, bakal oleh ganjaran sepuluh kaping. Sapa sing nindakake ala, ora bakal dibales kejaba padha karo tumindake, lan dheweke ora dizalimi.”
Sabanjure huruf kaping sekawan inggih punika alif (ا), ingkang ateges Al-Ulfah (الأُلْفَة), tegesipun katresnan lan keakraban.
Makna menika negesaken bilih Sya’ban punika wulan kagem ngiyataken paseduluran lan keharmonisan. Kita dipun elingaken kagem ndandani sesambetan ingkang renggang, ngapura kalepatan tiyang sanes, saha nuwuhaken rasa katresnan, wonten ing kulawarga lan lingkungan sosial.
Menika kalebet ciri tiyang ingkang takwa kados ingkang kasebat wonten ing Al-Qur’an surat Ali ‘Imran ayat 134:
الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ فِى السَّرَّۤاءِ وَالضَّرَّۤاءِ وَالْكٰظِمِيْنَ الْغَيْظَ وَالْعَافِيْنَ عَنِ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَۚ ١٣٤
Artosipun: “Yaiku wong-wong sing tansah infaq nalika lega lan sempit, wong-wong sing bisa nahan nesu, lan wong-wong sing gelem ngapura kesalahane wong liya. Allah tresna marang wong-wong sing nindakake kabecikan.”
Lan huruf pungkasan, jamaah Jumat rahimakumullah, inggih punika huruf nun (ن), ingkang ateges An-Nur (النُّوْرُ) utawi cahya.
Cahya menika nggambaraken hidayah, resiking ati, lan katentreman jiwa. Amal-amal ingkang dipun lampahi wonten ing wulan Sya’ban dipun ajab dados cahya ingkang madhangi gesang kita, saha dados bekal utama kagem mlebet Ramadhan kanthi iman ingkang langkung kiyat lan manah ingkang langkung resik.
Ma’asyiral Muslimin jamaah Jumat rahimakumullah,
Minangka panutup khutbah Jumat menika, sumangga kita ngurip-urip wulan Sya’ban kanthi kathah amal saleh, ndandani sesambetan kaliyan sesami, saha ningkataken takwa dhateng Allah SWT. Sampun ngantos wulan Sya’ban lumampah tanpa makna. Sumangga kita dadosaken Sya’ban minangka wulan persiapan ruhani, supados nalika Ramadhan rawuh, kita saestu sampun siyap mlebet kanthi manah ingkang resik, iman ingkang kiyat, lan semangat ibadah ingkang langkung sae. Amin.
بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِيْ الْقُرْآنِ الْكَرِيْمِ وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الذِّكْرِ الْحَكِيْمِ وَتَقَبَّلَ مِنِّيْ وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ، فَاعْتَبِرُوْا يَآ أُوْلِى اْلأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
KHUTBAH II
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَاشَرِيْكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ لَانَبِيَّ بَعْدَهُ. اللهم صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ المُجَاهِدِيْنَ الطَّاهِرِيْنَ.
أَمَّا بَعْدُ، فَيَا آيُّهَا الحَاضِرُوْنَ، أُوْصِيْكُمْ وَإِيَّايَ بِتَقْوَى اللهِ وَطَاعَتِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ، وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى.
فَقَدْ قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيْمِ أَعُوْذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيْمِ، بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْمِ: (وَالْعَصْرِ. إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ. إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْر) إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى سَيِّدِنَا إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا إِبْرَاهِيمَ، وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى سَيِّدِنَا إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا إِبْرَاهِيمَ، فِى الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنَاتِ. اَللّٰهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا الْغَلَاءَ وَالْوَبَاءَ وَالطَّاعُوْنَ وَالْاَمْرَاضَ وَالْفِتَنَ مَا لَا يَدْفَعُهُ غَيْرُكَ عَنْ بَلَدِنَا هٰذَا اِنْدُوْنِيْسِيَّا خَاصَّةً وَعَنْ سَائِرِ بِلَادِ الْمُسْلِمِيْنَ عَامَّةً يَا رَبَّ الْعَالَمِيْنَ. رَبَّنَا اٰتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فِي الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ
عِبَادَ اللهِ اِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ. يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ. فَاذْكُرُوا اللهَ الْعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ. وَ اشْكُرُوْهُ عَلٰى نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ. وَلَذِكْرُ اللهِ اَكْبَرُ

Silakan bergabung dengan kami di Grup Telegram, Wa, atau Facebook untuk mendapatkan materi terbaru dari KHUTBAHSINGKAT.com Klik GABUNG SEKARANG Wa.0812-4436-5554




