KHUTBAH I
اَلْـحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي وَحَّدَ قُلُوْبَ الْمُؤْمِنِيْنَ بِالْإِيْمَانِ، وَحَذَّرَهُمْ مِنَ الْفُرْقَةِ وَالْخُصُوْمَةِ وَالْعُدْوَانِ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، شَهَادَةً تُنَجِّي قَائِلَهَا يَوْمَ الْمِيْزَانِ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ الْمَبْعُوْثُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِيْنَ وَإِمَامًا لِلْمُتَّقِيْنَ وَقُدْوَةً لِلْإِخْوَانِ.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ الَّذِيْنَ أَقَامُوا الدِّيْنَ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ، اَمَّا بَعْدُ. فَيَا أَيُّهَا الْمُسْلِمُوْنَ، أُوْصِيْكُمْ وَإِيَّايَ بِتَقْوَى اللّٰهِ وَقَدْ قَالَ: وَاعْتَصِمُوْا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِيْعًا وَّلَا تَفَرَّقُوْا ۖوَاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ كُنْتُمْ اَعْدَاۤءً فَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوْبِكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهٖٓ اِخْوَانًاۚ
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Alhamdulillah, sedaya puji katur dhumateng Allah ﷻ, Pangeraning sakabehing alam. Shalawat saha salam mugi tansah katur dhumateng junjungan kita Nabi Muhammad ﷺ, dhateng kulawarga, para sahabat, saha sedaya pandherekipun ngantos dumugi dinten kiamat.
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Kita sami wonten ing pertengahan wulan suci Ramadhan, wulan ingkang kebak rahmat saha pangapunten. Ing wulan punika, sedaya umat Islam kaparingan panyengkuyung supados ngakenaken ibadah langkung kathah, muhasabah gesang, saha mbecikaken sesambetan vertikal dhumateng Allah saha sesambetan horizontal kaliyan sesami manungsa.
Nanging ing wekdal ingkang sami, donya nyekseni konflik saha peperangan ingkang taksih lumampah, salah satunggalipun konflik eskalatif antawis nagari-nagari ageng kados Iran nglawan Israel ingkang dipun dukung dening Amerika Serikat. Kawontenan punika boten namung pawartos wonten televisi, nanging nyata dipun raosaken dening yuta-yuta manungsa ingkang kelangan kulawarga, griya, saha masa depanipun.
Ing kawontenan kados mekaten, kita minangka abdining Allah kaparingi ujian supados tetep jejeg ing iman, njagi keikhlasan ibadah, saha ngugemi prinsip welas asih lan kaadilan.
Allah ﷻ ngendika wonten ing Surah Al-Baqarah ayat 155–157:
وَلَـنَبۡلُوَنَّكُمۡ بِشَىۡءٍ مِّنَ الۡخَـوۡفِ وَالۡجُـوۡعِ وَنَقۡصٍ مِّنَ الۡاَمۡوَالِ وَالۡاَنۡفُسِ وَالثَّمَرٰتِؕ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيۡنَۙ. الَّذِيۡنَ اِذَآ اَصَابَتۡهُمۡ مُّصِيۡبَةٌ ۙ قَالُوۡٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّـآ اِلَيۡهِ رٰجِعُوۡنَؕ
Tegesipun: “Lan tenan Ingsun (Alla) bakal nyoba Siro nganggo sithik rasa wedi, keluwen, kekurangan bandha, jiwa, lan woh-wohan. Lan paringana kabar bungah marang wong-wong sing sabar; yaiku wong-wong sing yen ketiban musibah padha ngomong: ‘Inna lillahi wa inna ilaihi raji’un’.”
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Allah ﷻ ngélingaken bilih gesang ing donya mesthi wonten ujian saha cobaan, kalebet raos ajrih saha kapitunan. Nanging Allah ugi njanjèkaken kabar bingah kangge tiyang-tiyang ingkang sabar saha tetep teguh ing iman.
Ing konteks peperangan dinten punika, kita pancen boten saged nutup mripat saking kasangsaran para sedherek kita. Nanging Allah ﷻ kersa supados kita nyinaoni hikmah wonten ing saben musibah, ndadosaken saben ujian minangka sarana muhasabah diri supados saya caket dhumateng Panjenenganipun.
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Ing wulan Ramadhan punika ugi, Allah ﷻ maringi dhawuh supados kita ngakenaken dzikir, ngiyataken ukhuwah Islamiyah, saha nindakaken kabecikan ingkang njagi manah tetep resik sanadyan donya kebak rasa was-was saha peperangan.
Rasulullah ﷺ ngendika:
«مَنْ لَا يَرْحَمُ النَّاسَ لَا يُرْحَمُوهُ.»
Tegesipun: “Sapa sing ora nyayang marang manungsa, mula dheweke ora bakal disayang.” (HR. Muslim)
Hadis punika mulangaken bilih welas asih punika minangka prinsip dhasar ing Islam. Kita dipun dhawuh boten namung dados umat ingkang kiyat, nanging ugi dados umat ingkang kebak welas asih saha tansah ndedonga kangge kaslametan sesami manungsa, mungsuh utawi kanca, langkung-langkung nalika wekdal perang saha krisis.
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Peperangan pancen dados bagéyan saking sajarah manungsa, nanging Islam boten nate ndadosaken perang minangka tujuan utama. Perang dipun parengaken namung ing kawontenan tartamtu, inggih punika kangge mbéla dhiri saking serangan utawi kangge netepaken kaadilan. Wonten ing Surah Al-Hajj ayat 39, Allah ﷻ ngendika:
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ
Tegesipun: “Wis diijini kanggo wong-wong sing diperangi amarga dheweke dizalimi… lan satemene Allah Kuwasa nulungi dheweke.”
Ayat punika nedahaken bilih manawi satunggaling umat dipun serang utawi dipun zalimi, piyambakipun saged mbéla dhiri. Nanging pambélaan punika kedah tansah adhedhasar prinsip kaadilan, boten awujud sengit tanpa wates.
Ing tengah konflik ageng ingkang nglibataken nagari-nagari kados Iran, Amerika Serikat, saha Israel, kita minangka umat Islam prayoginipun boten kejebak ing sengit wuta, nanging ngupados punapa ingkang adil saha leres wonten ing ngarsanipun Allah.
Kita sami ndedonga kangge kaslametan, kaadilan, kaslametan jiwa, saha katentreman kangge sedaya umat manungsa tanpa mbedakaken suku, bangsa, utawi kapitadosanipun.
Allah SWT ngendika wonten ing Surah Al-Mu’minun ayat 8:
وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ
Tegesipun: “Lan wong-wong sing njaga amanah lan janji-janjine.”
Ayat punika ngélingaken kita supados njagi amanah saha janji Allah, inggih punika amanah kaadilan, katentreman, welas asih, saha paseduluran ing tengah kawontenan ingkang gampil mecah belah umat.
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Ramadhan boten namung wekdal nahan lapar saha ngelak. Ramadhan punika wulan transformasi spiritual, ngasah empati dhumateng sesami, saha ngiyataken talining ukhuwah Islamiyah.
Ing kawontenan konflik saha peperangan, sumangga kita maknani Ramadhan kanthi:
- Ndedonga kangge kaslametan umat manungsa, amargi donga punika senjata tumrap tiyang mukmin.
- Ngiyataken paseduluran dhumateng para sedherek muslim ing saindenging donya ingkang ketaman kasangsaran.
- Dados tuladha kabecikan ing komunitas kita kanthi njunjung toleransi, ngajeni bedaning pamanggih, saha nampik fitnah lan sengit.
- Nglipatgandhakaken sedekah saha pitulungan sosial dhumateng para korban perang saha krisis kamanungsan.
- Nyingkiri ghibah, fitnah, saha ujaran sengit ingkang namung ndadosaken kawontenan saya awon lan mecah belah paseduluran.
Rasulullah ﷺ ngendika wonten ing hadits ingkang mulya:
الدِّينُ النَّصِيحَةُ
Tegesipun: “Agama kuwi nasihat.” (HR. Muslim)
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Nasihat punika nyakup ngreksa lan ndandani diri pribadi, kulawarga, saha masyarakat kanthi cara ingkang leres: nulungi ingkang ringkih, netepaken ingkang haq (bebener), saha nyegah ingkang batil (kabecikan palsu) kanthi hikmah saha kawicaksanan.
Hadirin jamaah Jumuah rahimakumullah..
Sumangga kita dadosaken Ramadhan punika minangka momen mbangun iman ingkang jejeg, manah ingkang resik, saha lampah gesang ingkang migunani kangge sedaya. Ing tengah konflik donya, kita tetep sami ndedonga, sami tulung-tinulung, saha sami ngiyataken.
Mugi Allah ﷻ maringi kita kekiyatan kangge sabar, hidayah kangge tumindak adil, saha manah ingkang teguh supados tansah nindakaken kabecikan. Aamiin.
أَقُولُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلَكُمْ فَاسْتَغْفِرُوهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
KHUTBAH II
اَلْحَمْدُ للهِ الَّذِيْ أَنْعَمَنَا بِنِعْمَةِ الْاِيْمَانِ وَالْاِسْلَامِ. وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيْرِ الْأَنَامِ. وَعَلٰى اٰلِهِ وَأَصْحَابِهِ الْكِرَامِ. أَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ الْمَلِكُ الْقُدُّوْسُ السَّلَامُ وَأَشْهَدُ اَنَّ سَيِّدَنَا وَحَبِيْبَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ صَاحِبُ الشَّرَفِ وَالْإِحْتِرَامِ
أَمَّا بَعْدُ. فَيَاأَيُّهَا النَّاسُ أُوْصِيْكُمْ وَنَفْسِيْ بِتَقْوَى اللهِ فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْنَ. فَقَالَ اللهُ تَعَالَى اِنَّ اللهَ وَ مَلَائِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّ يٰأَيُّهَا الَّذِيْنَ أٰمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلٰى أٰلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلٰى سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَبَارِكْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰى اٰلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلٰى سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَعَلٰى اٰلِ سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ فْي الْعَالَمِيْنَ اِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ اَللّٰهُمَّ وَارْضَ عَنِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِيْنَ. وَعَنْ اَصْحَابِ نَبِيِّكَ اَجْمَعِيْنَ. وَالتَّابِعِبْنَ وَتَابِعِ التَّابِعِيْنَ وَ تَابِعِهِمْ اِلٰى يَوْمِ الدِّيْنِ.
اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنَاتِ. اَللّٰهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا الْغَلَاءَ وَالْوَبَاءَ وَالطَّاعُوْنَ وَالْاَمْرَاضَ وَالْفِتَنَ مَا لَا يَدْفَعُهُ غَيْرُكَ عَنْ بَلَدِنَا هٰذَا اِنْدُوْنِيْسِيَّا خَاصَّةً وَعَنْ سَائِرِ بِلَادِ الْمُسْلِمِيْنَ عَامَّةً يَا رَبَّ الْعَالَمِيْنَ.
اللَّهُمَّ ارْحَمْ ضُعَفَاءَ الْمُسْلِمِينَ، وَأَصْلِحْ أَحْوَالَ الْبِلَادِ وَالْعِبَادِ، وَاجْمَعْ بَيْنَ قُلُوبِنَا عَلَى الْحَقِّ، وَانْشُرِ السَّلَامَ فِي الْأَرْضِ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ
رَبَّنَا اٰتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فِي الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ
عِبَادَ اللهِ اِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ. يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ. فَاذْكُرُوا اللهَ الْعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ. وَ اشْكُرُوْهُ عَلٰى نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ. وَلَذِكْرُ اللهِ اَكْبَرُ
Silahkan bergabung dengan kami di Grup Telegram, Wa, atau Facebook untuk mendapatkan materi Khutbah terbaru dari KHUTBAHSINGKAT.com Klik JOIN NOW





