Naskah Khutbah Jum’at Tahun Baru Hijriyah: Renungi Prestasi Diri, Jangan Sampai Merugi (B. Jawa)

Bulan Muharram
Bulan Muharram

HUTBAH JUM’AT PERTAMA

   الحَمْدُ للهِ الّذِي لَهُ مَا فِي السمَاوَاتِ وَمَا فِي اْلأَرْضِ وَلَهُ الحَمْدُ فِي الآخرَة الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وهو الرّحِيم الغَفُوْر. أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ ، وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدنا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ الدَّاعِى بِقَوْلِهِ وَفِعْلِهِ إِلَى الرَّشَادِ. اَللَّهُمَّ فَصَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَاِبهِ الهَادِيْنَ لِلصَّوَابِ وَعَلَى التَّابِعِيْنَ لَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ اْلمَآبِ اَمَّا بَعْدُ، فَيَااَيُّهَا الْمُسْلِمُوْنَ، اِتَّقُوْااللهَ حَقَّ تُقَاتِه وَلاَتَمُوْتُنَّ اِلاَّوَأَنـْتُمْ مُسْلِمُوْنَ فَقَدْ قَالَ اللهُ تَعَالىَ فِي كِتَابِهِ الْكَرِيْمِ: الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَى أَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

Jamaah Jumah Rahimakumullah

Bacaan Lainnya

Ing kalodhangan Jumuah ingkang mulya menika, sumangga kita sedaya sesarengan ningkataken takwa kita dhumateng Allah Subhanahu wa Ta’ala. Kanthi nglampahi sedaya dhawuhipun Allah lan nebihi sedaya laranganipun Allah Subhanahu wa Ta’ala.

Para jamaah Jumuah rahimakumullah

Jumuah siyang menika saestu istimewa, amargi Allah Subhanahu wa Ta’ala sampun maringi kalodhangan dhumateng kita kangge pinanggih kaliyan taun enggal Islam. Lan sakmenika kita sami mlebet taun ………. Hijriyah kanthi kathah kanikmatan saha berkah.

Mugi-mugi tambahan yuswa ingkang dipunparingaken Allah Subhanahu wa Ta’ala saged nambahi takwa kita kanthi nglampahi dhawuhipun lan nebihi laranganipun. Amin ya Rabbal ‘alamin.

Para rawuh ingkang bingah

Sakmenika kathah umat Islam ingkang kirang mangertos dhateng dinten saha wulanipun piyambak. Menapa malih manawi badhe ngrembag bab perjuangan lan sapanunggalanipun, mesthi badhe langkung awrat.

Nanging mekaten, kabingahan awit saking tambahan yuswa prayoginipun taksih dipuntindakaken minangka salah satunggaling bukti syukur dhumateng kanugrahan ingkang sampun dipunparingaken Allah Subhanahu wa Ta’ala. Namung kemawon, ingkang dados pitakenan, menapa kabingahan menika sampun dipunwedharaken kanthi cara ingkang leres lan trep?

Jamaah Rahimakumullah

Wektu menika satunggaling anugerah. Manungsa dipunparingi kalodhangan gesang wonten ing donya kangge nggayuh ancas-ancas akhirat. Kados pundi ingkang dipunajaraken Islam, bilih gesang donya menika minangka palemahan tetanen ingkang kedah dipungarap kanthi temen kangge mangsa panen wonten ing akhirat.

Awit saking menika, sipat wekdal donya menika namung sawetawis, dene sipat wekdal akhirat menika langgeng salawas-lawase. Islam langkung ngutamakaken gesang akhirat ngungkuli gesang donya.

Kalih gesang menika dipunbandingaken minangka kalih warni wekdal, inggih menika wekdal sejati lan boten sejati. Al-Qur’an nggambaraken gesang donya kanthi istilah namung papan dolanan kemawon.

وَمَا هَٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Tegesipun: Lan urip ing donya iki ora liya mung geguyon lan dolanan. Lan satemene negeri akhirat iku urip kang sejati, manawa dheweke padha ngerti. (QS. Al-Ankabut: 64)

Ukara “gesang donya menika namung senda gurau lan dolanan” boten ateges bilih kita dipunanjuraken tumindak sakarepe piyambak kados dene dolanan.

Ukara menika dipunmaksudaken kangge nggambaraken bilih gesang donya menika boten sejati, boten langgeng, lan kebak tipuan. Awit saking menika, tegesipun malah manungsa kedah langkung kathah nyurung manah lan perhatosanipun dhumateng gesang akhirat.

Lajeng menapa ingkang kedah dipuntindakaken supados kalodhangan gesang wonten ing donya dados berkualitas? Al-Qur’an sampun maringi tuntunan bilih ancas dipunciptakakenipun manungsa inggih menika kangge ngabdi kanthi sampurna dhumateng Allah.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ

Tegesipun: Aku ora nitahake jin lan manungsa kejaba supaya padha nyembah marang Aku. (QS. Adz-Dzariyat: 56)

Allah boten nyiptakaken jin lan manungsa kangge satunggaling paedah ingkang bali dhumateng Allah piyambak. Piyambakipun dipunciptakaken kangge ngibadah dhumateng Panjenenganipun. Lan ibadah menika sanget ageng paedahipun kangge piyambakipun piyambak.

Pangertosan ibadah menika ugi jembar sanget, boten namung ritual dhumateng Allah kemawon, kados ta shalat, pasa, haji, lan sanesipun, nanging ugi nyakup sedaya kabecikan ingkang maringi kemaslahatan dhumateng tiyang sanes.

Ngginakaken yuswa wonten ing donya menika dados perkawis ingkang sanget wigati, amargi wekdal tansah lumampah lan boten saged dipunbaleni malih.

Manungsa dipuntuntut ngoptimalaken wekdal utawi kalodhangan ingkang dipunparingaken kangge nindakaken amal-amal ingkang bermutu, supados boten getun ing gesang salajengipun.

Tiyang-tiyang ingkang getun wonten ing akhirat dipungambaraken dening Al-Qur’an kanthi nyuwun supados dipunwangsulaken malih dhateng donya, amargi badhe mbecikaken tindak tandukipun.

حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ، لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّا ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا ۖ وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ

Tegesipun: Nalika pati wis teka marang salah siji wong mau, dheweke kandha: “Dhuh Gustiku, balekna aku maneh (menyang donya), supaya aku bisa nindakake amal saleh marang apa sing wis tak tinggalake.” Ora! Satemene iku mung tembung kang diucapake wae. Lan ana alam barzakh ing ngarepe dheweke nganti dina dheweke ditangekake maneh. (QS. Al-Mu’minun: 99–100)

Jamaah Rahimakumullah

Imam al-Ghazali ngendika, nalika satunggaling tiyang kesibukan kaliyan perkawis-perkawis ingkang boten migunani wonten ing gesangipun, satemenipun piyambakipun saweg nyedhak dhateng kerugian ingkang ageng. Kados ingkang kasebat wonten ing Kitab Ayyuhal Walad:

عَلاَمَةُ اِعْرَاضِ اللهِ تَعَالَى عَنِ الْعَبْدِ، اشْتِغَالُهُ بِمَا لاَ يَعْنِيهِ، وَ اَنﱠ امْرَأً ذَهَبَتْ سَاعَةٌ مَنْ عُمُرِهِ، في غَيرِ مَا خُلِقَ لَهُ مِنَ الْعِبَادَةِ، لَجَدِيرٌ اَنْ تَطُولَ عَلَيْهِ حَسْرَتُهُ

Tegesipun: Tandha yen Allah Ta’ala lagi nyingkir saka hambane yaiku nalika hamba kuwi disibukake karo perkara-perkara sing ora ana gunane. Lan wong sing ngentekake sak wektu wae saka umure tanpa ibadah, mula pantes yen penyesalane bakal dawa.

Saking katrangan menika, kita prayogi mikiraken malih bab hakikat perayaan taun enggal. Momen taunan menika prayoginipun dipunsikapi kanthi wajar lan trep.

Kabingahan awit saking taun enggal prayoginipun dipunarahaken dhateng rasa syukur amargi taksih dipunparingi sisa yuswa, boten namung euforia amargi rawuhipun taun enggal menika piyambak.

Sisa yuswa menika minangka kalodhangan kangge nambal kekirangan, mbeneraken perkawis-perkawis ingkang dereng sampurna saking tindak tanduk gesang kita wonten ing donya.

Taun Enggal Islam langkung trep dados momen muhasabah (mawas diri) lan ishlah (mbecikaken diri). Satunggaling pitutur Syekh Ahmad ibn Atha’illah as-Sakandari wonten ing Kitab Al-Hikam menika prayogi dados bahan renungan:

رُبَّ عُمُرٍ اتَّسَعَتْ آمادُهُ وَقَلَّتْ أمْدادُهُ، وَرُبَّ عُمُرٍ قَليلَةٌ آمادُهُ كَثيرَةٌ أمْدادُهُ

Tegesipun: Kadhangkala umur dawa nanging manfaaté sithik. Lan kadhangkala umur cekak nanging manfaaté akeh banget.

Mugi kita sedaya dados pribadi ingkang saged migunakaken sisa yuswa kanthi saestu wicaksana, lan dipunadohaken saking sedaya tindak tanduk saha tembung-tembung ingkang sia-sia. Amin. Wallahu a’lam bisshawab.

   باَرَكَ اللهُ لِيْ وَلكمْ فِي القُرْآنِ العَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيّاكُمْ بِالآياتِ والذِّكْرِ الحَكِيْمِ.  إنّهُ تَعاَلَى جَوّادٌ كَرِيْمٌ مَلِكٌ بَرٌّ رَؤُوْفٌ رَحِيْمٌ

KHUTBAH JUM’AT KEDUA

   اَلْحَمْدُ للهِ عَلىَ إِحْسَانِهِ وَالشُّكْرُ لَهُ عَلىَ تَوْفِيْقِهِ وَاِمْتِنَانِهِ. وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ اِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَاللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ الدَّاعِى إلىَ رِضْوَانِهِ. اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وِعَلَى اَلِهِ وَاَصْحَابِهِ وَسَلِّمْ تَسْلِيْمًا كِثيْرًا

أَمَّا بَعْدُ فَياَ اَيُّهَا النَّاسُ اِتَّقُوااللهَ فِيْمَا أَمَرَ وَانْتَهُوْا عَمَّا نَهَى وَاعْلَمُوْا أَنَّ اللهَ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ بَدَأَ فِيْهِ بِنَفْسِهِ وَثَـنَى بِمَلآ ئِكَتِهِ بِقُدْسِهِ وَقَالَ تَعاَلَى إِنَّ اللهَ وَمَلآئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلىَ النَّبِى يآ اَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا. اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلِّمْ وَعَلَى آلِ سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى اَنْبِيآئِكَ وَرُسُلِكَ وَمَلآئِكَةِ اْلمُقَرَّبِيْنَ وَارْضَ اللّهُمَّ عَنِ اْلخُلَفَاءِ الرَّاشِدِيْنَ أَبِى بَكْرٍ وَعُمَر وَعُثْمَان وَعَلِى وَعَنْ بَقِيَّةِ الصَّحَابَةِ وَالتَّابِعِيْنَ وَتَابِعِي التَّابِعِيْنَ لَهُمْ بِاِحْسَانٍ اِلَىيَوْمِ الدِّيْنِ وَارْضَ عَنَّا مَعَهُمْ بِرَحْمَتِكَ يَا اَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ

اَللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَاْلمُؤْمِنَاتِ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَاْلمُسْلِمَاتِ اَلاَحْيآءُ مِنْهُمْ وَاْلاَمْوَاتِ اللهُمَّ أَعِزَّ اْلإِسْلاَمَ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ وَانْصُرْ عِبَادَكَ اْلمُوَحِّدِيَّةَ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَ الدِّيْنَ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَ اْلمُسْلِمِيْنَ وَ دَمِّرْ أَعْدَاءَالدِّيْنِ وَاعْلِ كَلِمَاتِكَ إِلَى يَوْمَ الدِّيْنِ. اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا اْلبَلاَءَ وَاْلوَبَاءَ وَالزَّلاَزِلَ وَاْلمِحَنَ وَسُوْءَ اْلفِتْنَةِ وَاْلمِحَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ عَنْ بَلَدِنَا اِنْدُونِيْسِيَّا خآصَّةً وَسَائِرِ اْلبُلْدَانِ اْلمُسْلِمِيْنَ عآمَّةً يَا رَبَّ اْلعَالَمِيْنَ. رَبَّنَا آتِناَ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ. رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَاوَاِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ اْلخَاسِرِيْنَ.

عِبَادَاللهِ ! إِنَّ اللهَ يَأْمُرُنَا بِاْلعَدْلِ وَاْلإِحْسَانِ وَإِيْتآءِ ذِي اْلقُرْبىَ وَيَنْهَى عَنِ اْلفَحْشآءِ وَاْلمُنْكَرِ وَاْلبَغْي يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ وَاذْكُرُوا اللهَ اْلعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْهُ عَلىَ نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ أَكْبَرْ

Download Khutbah Singkat PDF

Khutbah Bahasa Indonesia

Khutbah Jumat Bahasa Sunda

Silahkan bergabung dengan kami di Grup Telegram, Wa, atau Facebook untuk mendapatkan materi terbaru dari KHUTBAHSINGKAT.com Sentuh 👉 GABUNG GRUP
Kami menghimbau kepada pembaca untuk tetap mencantumkan penulis dan sumber sebagai bentuk amanah ilmiah dan penghargaan atas karya dakwah.

Pos terkait