KHUTBAH JUMAT I
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِيْ أَرْسَلَ رَسُوْلَهُ بِالْهُدَى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهِ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِيْنَ
أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللَّهِ، أُوْصِيْكُمْ وَإِيَّايَ بِتَقْوَى اللَّهِ، فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْنَ
Ma’asyiral Muslimin jamaah Jumat rahimakumullah,
Sumangga kita tansah ningkataken ketakwaan dhumateng Allah Swt. kanthi nglampahi sedaya dhawuhipun saha nebihi sedaya laranganipun. Mangertosa, gesang wonten ing donya punika sanès namung kanggé pados kasenengan, nanging minangka lampah tumuju dhumateng gesang akhirat ingkang langgeng.
Jamaah Jumat ingkang dipunmulyaaken Allah,
Kala rumiyin, sakderengipun dipunmangertosi fenomena sound horeg kados samenika, karnaval limrahipun dipunlaksanani kirang langkung sadèrèngipun utawi sasampunipun wekdal Dzuhur saha rampung sadèrèngipun Magrib. Para ulama saha tokoh masyarakat ugi asring ngélingaken supados masyarakat boten nglalekaken salat Dzuhur saha Asar.
Nanging, sesarengan kaliyan lumampahipun wekdal, sawetawis pagelaran sound horeg ngalami owah-owahan. Wekdal pelaksanaannipun saya dangu, malah wonten ingkang kalampahan ngantos dalu. Kanthi tambahan lampu, pagelaran saged dipunwiwiti sasampunipun Magrib saha kalampahan ngantos dalu. Ing sawetawis acara, wonten dancer kanthi busana ingkang boten jumbuh kaliyan nilai kesopanan, pagelaran DJ ing nginggil truk, malah ing sawetawis kasus muncul omben-omben keras saha campuripun priya lan wanita ingkang nglangkungi wates.
Kita boten saweg ngendikakaken bilih sedaya acara sound horeg mesthi mekaten. Nanging menawi satunggaling hiburan sampun ndadosaken manungsa nilar salat, mbikak aurat, pergaulan bebas, omben-omben keras, utawi tindak tanduk ingkang dipunlarang dening agama, mila wonten ing ngriku satunggaling Muslim wajib mandheg saha pitaken: Menapa hiburan punika taksih mbeta berkah, utawi malah dados margi tumuju dhumateng maksiat?
Allah Swt. sampun ngendika:
وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَىٰ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا
“Lan aja padha nyedhaki zina. Satemene zina iku tumindak nistha lan dalan kang ala.” (QS. Al-Isra’: 32)
Wigatosaken, Allah boten namung ngendika, “Aja padha nindakake zina.” Nanging Allah ngendika, “Aja padha nyedhaki zina.”
Tegesipun, Islam boten namung nglarang tumindak ing pungkasanipun, nanging ugi nglarang margi-margi ingkang saged nuntun manungsa tumuju dhumateng tumindak punika.
Jamaah Jumat rahimakumullah,
Wonten dampak ingkang saged langsung kita raosaken saking hiburan ingkang kalampahan ngantos dalu. Bocah-bocah kelangan wekdal sare, tiyang sepuh sayah, masyarakat keganggu katentremanipun, saha kegiatan agami kados salat jamaah saged kalirwakaken.
Nanging wonten dampak ingkang langkung nguwatosaken: punapa ingkang saweg kita tanemaken wonten ing pikiranipun anak-anak kita?
Bocah alit saged kemawon dereng mangertos punapa ingkang dipunpirsani. Nanging mripatipun ningali. Kupingipun mireng. Pangeling-elingipun nyimpen. Punapa ingkang dinten punika namung dipunanggep tontonan, saged dados satunggaling prakawis ingkang dipunanggep lumrah nalika piyambakipun sampun diwasa.
Rasulullah ﷺ ngendika:
إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ عَلَى ابْنِ آدَمَ حَظَّهُ مِنَ الزِّنَى، أَدْرَكَ ذَلِكَ لَا مَحَالَةَ، فَزِنَا الْعَيْنِ النَّظَرُ، وَزِنَا الْأُذُنِ الِاسْتِمَاعُ، وَزِنَا اللِّسَانِ الْكَلَامُ، وَزِنَا الْيَدِ الْبَطْشُ، وَزِنَا الرِّجْلِ الْخُطَا
“Satemené Allah wis netepaké kanggo anak Adam bagianné saka zina sing mesthi bakal dialami. Zinané mripat yaiku ndeleng, zinané kuping yaiku ngrungokaké, zinané lisan yaiku ngomong, zinané tangan yaiku nyentuh, lan zinané sikil yaiku mlaku.” (HR. Muslim)
Jamaah ingkang dipunrahmati Allah,
Menika ingkang asring kita kesupen. Boten sedaya ingkang saged dipunpirsani ateges kepareng dipunpirsani. Boten sedaya ingkang saged dipunmirengaken ateges kepareng dipunmirengaken. Boten sedaya ingkang nyenengaken ateges sae kanggé kita.
Islam mulangaken pundi ingkang halal saha pundi ingkang haram. Pundi ingkang kepareng dipunpirsani saha pundi ingkang kedah dipuntundhukaken pandangan. Pundi pergaulan ingkang dipunparengaken saha pundi wates ingkang boten kepareng dipunlanggar.
Kala rumiyin mbok bilih anak-anak namung ningali hiburan kados mekaten sapisan-sepisan. Nanging samenika, kanthi wontenipun sound system ageng, lampu, dancer, live DJ, saha pagelaran ngantos tengah dalu, tontonan punika saged rawuh sanget celak kaliyan griya kita.
Benten kaliyan pagelaran ing satunggaling papan tartamtu ingkang dipundatangi dening tiyang-tiyang ingkang pancen kepengin ningali. Sound horeg wonten ing karnaval saged ngliwati griya-griya warga. Anak-anak ingkang wiwitanipun boten gadhah niyat ningali, pungkasane saged ningali amargi pagelaran punika wonten ing ngajengipun mripat.
Mila prakawis punika boten namung babagan “kula badhé ningali utawi boten.” Prakawis punika ugi: “Punapa ingkang saweg kita pertontonaken dhumateng anak-anak kita?”
Jamaah Jumat rahimakumullah,
Kita mesthi nate mireng cariyos babagan padudon ngenani goyangan Inul Daratista. Nalika sawetawis tiyang ngrembag saha ngraosaken masalah babagan goyangan punika, Gus Dur nate maringi pambelaan kanthi sudut pandang bilih satunggaling tiyang ingkang nyambut damel pados panguripan boten kanthi otomatis dados pihak ingkang nindakaken maksiat; prakawis punika ugi gumantung dhumateng kados pundi tiyang sanès nyikapi saha ningali.
Kita boten perlu ngrembag malih prakawis punika. Nanging wonten piwulang wigatos ingkang saged kita pendhet: saben manungsa gadhah tanggel jawab dhumateng punapa ingkang dipuntindakaken saha punapa ingkang dipunpilih kanggé dipunpirsani.
Nanging, wonten ing konteks anak-anak kita, tanggel jawab tiyang sepuh dados langkung ageng. Sampun ngantos kita ngendika, “Namung hiburan,” nalika anak kita saweg sinau saking punapa ingkang dipunpirsani. Allah Swt. sampun ngendika:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا
“He para wong kang padha iman! Padha jaganen awakmu lan keluargamu saka geni neraka.” (QS. At-Tahrim: 6)
Mila njagi kulawarga boten namung maringi pangan dhumateng piyambakipun. Boten namung tumbasaken busana. Boten namung mbayar sekolah.
Njagi kulawarga ugi ateges njagi mripatipun, kupingipun, pergaulanipun, tontonanipun, saha lingkungan papan piyambakipun tuwuh.
Jamaah Jumat ingkang dipunmulyaaken Allah,
Kita boten saweg memungsuhi hiburan. Islam boten nglarang manungsa seneng-seneng salaminipun taksih wonten ing wates ingkang dipunbeneraken syariat.
Nanging sumangga kita pitaken dhumateng dhiri kita piyambak:
Menapa hiburan punika ndadosaken kita nilar salat?
Menapa tontonan punika mulangaken anak-anak mbikak aurat saha pergaulan tanpa wates?
Menapa wekdalipun ngantos ngganggu sare saha kesehatan?
Menapa swanten saha rame-rame punika ngganggu hakipun tanggi?
Menapa anak-anak kita pikantuk tontonan ingkang sakmesthinipun dereng dados konsumsi piyambakipun?
Menawi wangsulanipun mekaten, mila minangka tiyang sepuh, tokoh masyarakat, saha umat Islam, kita kedah wantun ngendika: sampun.
Boten amargi kita sengit dhumateng hiburan. Nanging amargi kita tresna dhumateng generasi ingkang badhé nerusaken gesang kita.
Sampun ngantos anak-anak kita tuwuh kanthi nganggep satunggaling perkawis ingkang haram dados prakawis ingkang limrah namung amargi wiwit alit piyambakipun tansah nyumerepi.
Sumangga kita warisaken dhumateng anak-anak kita boten namung griya saha bandha, nanging ugi akhlak.
Amargi nalika bandha kita telas, jabatan kita rampung, saha badan kita wangsul dhumateng lemah, ingkang badhé tetep gesang inggih punika amal saha pendhidhikan ingkang kita tinggalaken.
Mugi Allah njagi mripat kita saking pandangan ingkang haram, njagi kuping kita saking swanten ingkang ndadosaken lalai, njagi anak-anak kita saking pergaulan ingkang ngrusak, saha ndadosaken kulawarga kita dados kulawarga ingkang tresna dhumateng iman, ilmu, ibadah, saha akhlak mulia. Amin ya Rabbal ‘alamin.
أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلَكُمْ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
KHUTBAH II
اَلْحَمْدُ للهِ الَّذِيْ أَنْعَمَنَا بِنِعْمَةِ الْاِيْمَانِ وَالْاِسْلَامِ. وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيْرِ الْأَنَامِ. وَعَلٰى اٰلِهِ وَأَصْحَابِهِ الْكِرَامِ. أَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ الْمَلِكُ الْقُدُّوْسُ السَّلَامُ وَأَشْهَدُ اَنَّ سَيِّدَنَا وَحَبِيْبَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ صَاحِبُ الشَّرَفِ وَالْإِحْتِرَامِ
أَمَّا بَعْدُ. فَيَاأَيُّهَا النَّاسُ أُوْصِيْكُمْ وَنَفْسِيْ بِتَقْوَى اللهِ فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْنَ. فَقَالَ اللهُ تَعَالَى اِنَّ اللهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّ يٰأَيُّهَا الَّذِيْنَ أٰمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰى أٰلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلٰى سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَعَلٰى اٰلِ سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَبَارِكْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰى اٰلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلٰى سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ وَعَلٰى اٰلِ سَيِّدِنَا اِبْرَاهِيْمَ فِي الْعَالَمِيْنَ اِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ. اَللّٰهُمَّ وَارْضَ عَنِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِيْنَ. وَعَنْ اَصْحَابِ نَبِيِّكَ اَجْمَعِيْنَ. وَالتَّابِعِبْنَ وَتَابِعِ التَّابِعِيْنَ وَتَابِعِهِمْ اِلٰى يَوْمِ الدِّيْنِ
اَللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَاْلمُؤْمِنَاتِ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَاْلمُسْلِمَاتِ اَلاَحْيآءُ مِنْهُمْ وَاْلاَمْوَاتِ اللهُمَّ أَعِزَّ اْلإِسْلاَمَ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ وَانْصُرْ عِبَادَكَ اْلمُوَحِّدِيَّةَ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَ الدِّيْنَ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَ اْلمُسْلِمِيْنَ وَ دَمِّرْ أَعْدَاءَ الدِّيْنِ وَاعْلِ كَلِمَاتِكَ إِلَى يَوْمَ الدِّيْنِ.
اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا اْلبَلاَءَ وَاْلوَبَاءَ وَالزَّلاَزِلَ وَاْلمِحَنَ وَسُوْءَ اْلفِتْنَةِ وَاْلمِحَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ عَنْ بَلَدِنَا اِنْدُونِيْسِيَّا خآصَّةً وَسَائِرِ اْلبُلْدَانِ اْلمُسْلِمِيْنَ عآمَّةً يَا رَبَّ اْلعَالَمِيْنَ.
رَبَّنَا آتِناَ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ. رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاإنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ اْلخَاسِرِيْنَ
عِبَادَ اللهِ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ. فَاذْكُرُوا اللهَ الْعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْهُ عَلٰى نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ اَكْبَرُ
Silahkan bergabung dengan kami di Grup Telegram, Wa, atau Facebook untuk mendapatkan materi terbaru dari KHUTBAHSINGKAT.com Sentuh 👉 GABUNG GRUP Kami menghimbau kepada pembaca untuk tetap mencantumkan penulis dan sumber sebagai bentuk amanah ilmiah dan penghargaan atas karya dakwah.





